Τα πιο σύγχρονα δορυφορικά και εναέρια τεχνολογικά μέσα επιστρατεύει η πολιτεία, προκειμένου να εντοπίζει τα αυθαίρετα κτίσματα ανά την επικράτεια. Στόχος, σε πρώτη φάση, θα είναι να εντοπίζονται τα νέα αυθαίρετα και να διακόπτονται οι παρανομίες «εν τη γενέσει» τους και όχι κατόπιν εορτής. Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά υπηρεσιακός παράγοντας, «δεν θα μπορεί να χτίζεται αυθαίρετα μια ολόκληρη περιοχή, όπως βλέπουμε να συμβαίνει στη Μύκονο». Στη συνέχεια και καθώς θα ωριμάζει το έργο, ιδιαίτερη μέριμνα θα δοθεί και στον εντοπισμό αυθαιρεσιών σε υφιστάμενα κτίσματα.
Χθες έγινε γνωστό ότι εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης το έργο «Εντοπισμός αυθαίρετης δόμησης με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα», προϋπολογισμού 124 εκατ. ευρώ. Εξ αυτών, 24 εκατ. ευρώ θα χρηματοδοτηθούν από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Πρόκειται για απόφαση που φέρει την υπογραφή του αναπληρωτή υπ. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση, με την ευθύνη για την υλοποίηση της μεταρρύθμισης να φέρει το υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υπό τον κ. Θ. Σκυλακάκη, ενώ φορέας υλοποίησης του έργου θα είναι το ΤΕΕ (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος).
Μιλώντας στην «Κ», ο κ. Γιώργος Στασινός, πρόεδρος του ΤΕΕ, σημειώνει ότι «στην πράξη θα αξιοποιήσουμε μια σειρά από τεχνολογίες όπως εικόνες από δορυφόρους, εναέρια πτητικά μέσα, επανδρωμένα και μη (drones), προκειμένου να «χτενίσουμε» το σύνολο της επικράτειας. Αυτό θα επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου στη συνέχεια να γίνεται αντιπαραβολή των δεδομένων (π.χ. των αρχικών με τα μεταγενέστερα) και να εντοπίζονται τυχόν παρανομίες. Αν βλέπουμε, π.χ., ότι χτίζεται κάτι μεγαλύτερο από αυτό που θα έπρεπε, θα στέλνουμε ελεγκτές δόμησης». Η αντιπαραβολή των δεδομένων που θα λαμβάνει το ΤΕΕ από τα εναέρια μέσα θα γίνεται με την ηλεκτρονική πλατφόρμα έκδοσης οικοδομικών αδειών e-Αδειες, ώστε να διαπιστώνεται αν αυτό που χτίζεται έχει κατ’ αρχάς αδειοδοτηθεί και στη συνέχεια, αν αντιστοιχεί η δομημένη επιφάνεια με την άδεια, ή αν είναι μεγαλύτερη του προβλεπόμενου. Εφόσον ισχύει κάτι τέτοιο, τότε θα αποστέλλεται επιτόπου ελεγκτής δόμησης, για να διαπιστώνεται η παρανομία και να επιβάλλονται οι σχετικές κυρώσεις.
Στόχος, σε πρώτη φάση, θα είναι να εντοπίζονται τα νέα αυθαίρετα και να διακόπτονται οι παρανομίες «εν τη γενέσει» τους και όχι κατόπιν εορτής. Οπως εξηγεί ο κ. Στασινός, «ουσιαστικά αυτό που θα κάνουμε αρχικά είναι να εντοπίζουμε τα αυθαίρετα νεόδμητα ακίνητα. Εκτιμώ ότι με τον τρόπο αυτό θα πιάνουμε τουλάχιστον το 98% των νέων αυθαιρέτων. Μόλις όμως δημιουργηθεί η απαιτούμενη βάση δεδομένων, θα είμαστε σε θέση να ελέγχουμε και για παρανομίες που έχουν γίνει σε προγενέστερες οικοδομές, ιδίως από το 2011 και μετά». Υπενθυμίζεται ότι το 2011 επιβλήθηκε «κόφτης» αυθαιρέτων, δηλαδή δόθηκε η δυνατότητα τακτοποίησης μόνο των αυθαιρεσιών που είχαν γίνει μέχρι τότε. Αντιθέτως, για μεταγενέστερες οικοδομές και μεταγενέστερες αυθαιρεσίες, επιβλήθηκαν πολύ αυστηρές κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων, με τη μορφή των προστίμων ανέγερσης και προστίμων διατήρησης, που ανάλογα με την έκταση της αυθαιρεσίας, μπορούν να είναι έως κι εξοντωτικές οικονομικά, καθιστώντας την κατεδάφιση μονόδρομο.
Αρχικά θα αξιοποιηθούν τεχνολογίες για τη σάρωση όλης της χώρας. Αυτό θα γίνεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και θα καλύπτει όλη την επιφάνεια της Ελλάδας, και ασφαλώς και τις δασικές και απομακρυσμένες περιοχές. Ταυτόχρονα, όμως, σε περιοχές όπου αναπτύσσονται μεγάλοι κτιριακοί όγκοι, όπως π.χ. στα μεγάλα αστικά κέντρα ή στις δημοφιλείς τουριστικές περιοχές, όπως οι Κυκλάδες, τα Ιόνια Νησιά, η Χαλκιδική, η Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και η Πελοπόννησος, η σάρωση αυτή θα επαναλαμβάνεται άλλες 2-3 φορές τον χρόνο. Με τον τρόπο αυτό, θα δημιουργηθεί η απαιτούμενη βάση δεδομένων, ώστε να διαπιστώνονται τυχόν αλλαγές στις κατασκευές σε σχέση με την αρχική άδεια και έτσι να εντοπίζονται τα αυθαίρετα. Σύμφωνα δε με τον κ. Στασινό, όλη αυτή η διαδικασία του ελέγχου των δεδομένων θα αυτοματοποιηθεί. Παράλληλα, υπάρχει η πεποίθηση πως η δημιουργία του νέου αυτού σύγχρονου συστήματος εντοπισμού των αυθαιρέτων θα λειτουργήσει και αποτρεπτικά για την ανάπτυξη νέων αυθαιρέτων στο μέλλον, ιδίως μεταξύ εκείνων που έχουν μετατρέψει την κατασκευή αυθαιρέτων σε «βιομηχανία».
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η δημιουργία ενός ψηφιακού μοντέλου του εδάφους και της επιφάνειας, με την ψηφιοποίηση περίπου 2,02 εκατ. κτισμάτων κι ενός τρισδιάστατου μητρώου κτιρίων, όπου θα υπολογίζονται η κάλυψη και η δομημένη επιφάνεια κάθε κτίσματος. Επίσης, θα γίνει χρήση προσαρμοσμένων αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, ενώ θα εγκατασταθούν ειδικοί σταθμοί φωτοληψίας σε κρίσιμες περιοχές υψηλής συγκέντρωσης αυθαιρέτων. Σε δηλώσεις του, ο κ. Θ. Σκυλακάκης υπογράμμισε ότι «δίνουμε απόλυτη προτεραιότητα στην κατεδάφιση των νέων αυθαιρέτων κτισμάτων, για να μηδενίσουμε τη δημιουργία νέων αυθαιρέτων και να θέσουμε έτσι τέλος σε πρακτικές δεκαετιών, που υπονομεύουν διαχρονικά τη άσκηση πολεοδομικής πολιτικής. Παράλληλα, θα επιλέγεται κάθε χρόνο και σημαντικός αριθμός παλαιότερων αυθαίρετων προς κατεδάφιση με πολεοδομικά, χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια».